NY ATAO HOE BAIBOLY :

Avy amin ?ny teny grika ?Biblia ? ny hoe Baiboly. Boky maro no dikany amin ?ny teny Malagasy. Boky enina amby enimpolo samy hafa no mitambatra ho Baiboly.

NY FOTOTRA SY VOTOATIN ?NY BAIBOLY :
Jesoa Kristy no Fototry ny Baiboly ary ny Fanambarana ny famonjena ny olona nataon ? Andriamanitra ho azy amin ?ny alalan ?I Kristy, noho ny fitiavany izao tontolo izao no votoatin ?ny Baiboly.

NY FIZARANA MISY AO AMIN ?NY BAIBOLY :

Boky maro, miisa 66, no hita ao amin ?ny Baiboly. Olona samy hafa, tamin ?ny fotoana samy hafa, tamin ?ny toerana samy hafa, no nanoratra ny Boky.Tanatin ?ny arivo taona no nanora-tana ny Boky rehetra ao amin ?ny Baiboly. Valon-jato taona talohan ?I Jesoa Kristy no nano-ratana ny boky voasoratra voalohany, dia ny Deotoronomia, ary tokony ho roanjato taona taorian ?I Jesoa Kristy ny boky voasoratra farany dia ny II Petera. Na izany aza dia iray ihany ny votoatin ?ny Baiboly : Fanambarana ny famonjen ?Andria-manitra izao tontolo izao amin ?ny alalan ?Jesoa Kristy, noho ny fitiavany izao tontolo Izao ?

Raha ny fizarany indray no resahina, dia ahitana fizarana roa lehibe ny Baiboly :
1°- Ny Testamenta Taloha :misy boky 39,
2°- Ny Testamenta Vaovao : misy boky 27.

"FANEKENA" no hevitry ny teny hoe Testamenta ; milaza ny Fanekena nataon ?Andriama- nitra tamin ?ny Zanak ?Israely ao amin ?ny Testamenta Taloha, ary amin ?ny olona rehetra ao amin ?ny Testamenta na Fanekena Vaovao.

A/- NY TESTAMENTA TALOHA : Ao amin ?ny Testamenta Taloha,Andriamanitra manao Fanekena amin ?ny Zanak ?Israely ka nanavotra azy tany Egypta ary nitondra azy ho any Kanana, tany nampanantenaina, izay manambara fahafahana ho an ?ny olon ?Andriamanitra.
Azo zaraina ho efatra ny Testamenta Taloha :
a)- Boky Lalàna : misy boky dimy :Genesisy ;Eksodosy;Levitikosy ; Nomery ary ny Deotoronomia. Milaza ny Didy sy ny lalàna omen ?Andriamanitra ny olona mba hotandre-mana.
b)- Boky Tantara : misy boky roambin ?ny folo :: Genesisy, Josoa, Mpisara, Rota, Samoela I sy II ; Mpnjaka I sy II, Tantara I sy II ; Ezra sy Nehemia ;ary Estera
d)- Boky Tononkira : misy boky dimy :Salamo ;Ohabolana;Mpitoriteny ;Tonon-kira Fitomaniana. Hira nohiraina tamin ?ny fety firavoravoana izy ireo teo amin ?ny Jiosy.Ny Bokin ?I Joba dia sady tantara no tononkira. Mitantara lehilahy anankiray izay natahotra an ?Andriamanitra ka tsy nanota. Voazaha toetra tamin ?izany, ka tamin ?ny farany dia nahazo fitahiana sy fanambinana tamin ?Andriamanitra..Ny Tononkira dia milaza fa na ny olona mpanompon ?Andriamanitra aza dia tsy maintsy voazaha toetra, tsy maintsy iharan ?ny fahoriana samy hafa, fa izay maharitra amin ?ny finoana sy ny fahatokiana an ?Andriama-nitra hatramin ?ny farany ihany no hovonjena.
e)- Boky Faminaniana :misy boky enina ambin ?ny folo izay mizara ho roa indray : Mpaminany Lehibe : Isaia ;Jeremia;Ezekiela ;Daniela Mpaminany Kely :Hosea ;Joela;Amosa ;Obadia;Jona ;Mika;Nahoma ;Habakoka Zefania ;Hagay;Zakaria ;Malakia. Atao hoe Lehibe ireo efatra voalohany, satria lehibe ny bokiny, ary Kely ny roa ambin ?ny folo sisa satria fohy ny Soratra ao aminy.

B- NY TESTAMENTA VAOVAO : Ao amin ?ny Testamenta Vaovao, Andriamanitra manao Fanekena amin ?izao tontolo izao mba hanafaka azy amin ?ny herin ?ny ota sy ny devoly amin ?ny alalan ?I Jesoa Kristy Izay nanaiky ho faty teo ambony hazofijaliana ho Avotra hamonjy izao tontolo izao, ary nitsa-ngana tamin ?ny maty ka nandresy ny herin ?ny fahafatesana, ilay fahavalo farany horesena. Azo zaraina efatra ny Testamenta Vaovao :

i-Ny Filazantsara : Misy boky efatra :Matio ; Marka ; Lioka ;Jaona. Mitantara izay nataon ?I Jesoa fony Izy tety an-tany, indrindra ny nahafatesany sy ny nitsanganany tamin ?ny maty ary ny niakarany ho any an-danitra.

ii-Ny Asan ?ny Apostoly : Boky anankiray mitantara ny fihitaran ?ny Fiangonana Kristiana tao anatin ?ny telo amby telopolo taona tany Azia Minora sy Eoropa teo amin ?ny taonjato voalohany.
iii-Ny Epistily :Misy boky iraika amby roapolo : Romana ; Korintiana I sy II ; Galatiana ; Efesiana ; Filipiana ; Kolosiana ; Tesaloniana I sy II ; Timoty I sy II ; Titosy ; Filemona ; Hebreo ; Jakoba ; Petera I sy II ;Jaona I sy II ary III ; Joda. Izy ireo dia taratasy nampitondraina ho fampaherezana ny Fiangonana sy ny mpanompon-Andriamanitra tamin ?ny ady sarotra niseho sy nitranga ary nihatra teo amin ?ny fiainany. iv-Ny Apokalipsy :Boky fanambarana izay ho avy amin ?ny andro farany, ka handresen ?I Jesoa Kristy izao tontolo izao sy Satana izay mamitaka ny olona hiala amin ? Andriamanitra.

FEHINY :

Ny ambaran ?ny Baiboly izay mirakitra ny Tenin ?Andriamanitra dia izao : ?Andriamanitra no nahary izao rehetra izao avy amin ?ny tsy misy fa ny olona no hany zava-boahary noforonin ?Andriamanitra avy tamin ?ny vovotany sy nofofoniny fofonaina mahavelona ny vavorony ary tonga olombelona izy. ?( Gen 2:7). Nanota anefa ny olona, nandika ny sitrapon ?Andriamanitra, eny fa na dia ny vahoaka voafidiny ho fitahiana ny firenena rehetra ambonin ?ny tany aza dia tsy nahatanteraka izay nilaina sy nandrasan ?Andriamanitra taminy. Koa dia naniraka ny Zanany Lahitokana ho amin ?izao tontolo izao Andriamanitra. Tonga Jesoa Kristy nitory ny amin ?ny Fanjakan ? Andriamanitra ; nifidy ny Apostoly Jesoa Kristy handimby Azy mba hanorina ny Fiango-nana ka hamerina indray ny olona ho amin ?Andriamanitra.Mbola ho avy fanindroany indray Jesoa Kristy hitsara ny velona sy ny maty amin ?ny andro farany.
Na ny Testamenta Taloha na ny Testamenta Vaovao, dia tokana ny foto-kevitry ny Baiboly dia :ny fanavotana nataon ?I Jesoa Kristy, mahafaoka ny fahafahan ?ny olom-belona amin ?ny helok ?ota sy ny fanapahan ?ny fahotana ary ny tambiny.

RAZAFIMAHATRATRA Marcellin, Mpitandrina FPMA MELUN.